අසුන්දර ආදරය සුන්දරව විදර්ශනා කිරීම.

අසුන්දර ආදරය සුන්දරව  විදර්ශනා කිරීම.  

  හැදින් වීම 

"අනිච්‌චෙ නිච්‌චසඤ්‌ඤිනො, දුක්‌ඛෙ ච සුඛසඤ්‌ඤිනො

අනත්‌තනි ච අත්‌තාති අසුභෙ සුභසඤ්‌ඤිනොත,

මිච්‌ඡාදිට්‌ඨිහතා සත්‌තා, ඛිත්‌තචිත්‌තා විසඤ්‌ඤිනො.

අනිත්‍ය දෙයෙහි නිත්‍ය යැයි සංඥා ඇති, දුක් වූ දෙය සුඛ යැයි කියා සංඥා ඇති, අනාත්ම වූ දෙය ආත්ම යැයි කියා සංඥා ඇති, අශුභ වූ දෙය ශුභ යැයි සංඥා ඇති, මිත්‍යා දෘෂ්ධියෙන් මඩිනා ලද බියට පැමිණි විපරීත සංඥා ඇති සත්ත්වයින් වේද,

‘‘තෙ යොගයුත්‌තා මාරස්‌ස, අයොගක්‌ඛෙමිනො ජනා,

සත්‌තා ගච්‌ඡන්‌ති සංසාරං, ජාතිමරණගාමිනො.

ඒ සත්ත්වයෝ ක්ෂෙම වූ නිවනට නොපැමිනෙති. මාරයා හා යෙදී වාසය කරති.  එම සත්ත්වයෝ සසර සැරි සරති. ඔවුන් ජාති මරණයට පැමිණෙනුයේ එබැවිනි.

‘‘යදා ච බුද්‌ධා ලොකස්‌මිං, උප්‌පජ්‌ජන්‌ති පභඞ්‌කරා,

තෙ ඉමං ධම්‌මං පකාසෙන්‌ති, දුක්‌ඛූපසමගාමිනං.

යමි කලෙක ප්‍රඥාලෝකය ඇති කරන්නා වූ බුද්ධෝත්‍තමයෝ ලොව උපදිත් ද, ඒ උත්තමයෝ දුක්ඛසත්‍ය සංඛ්‍යාත නිර්වාණයට යන මාර්ගය ප්‍රකාශ කරති.

‘‘තෙසං සුත්‌වාන සප්‌පඤ්‌ඤා, සචිත්‌තං පච්‌චලද්‌ධු  තෙ,

අනිච්‌චං අනිච්‌චතො දක්‌ඛුං, දුක්‌ඛමද්‌දක්‌ඛු දුක්‌ඛතො.

ප්‍රඥාවන්ත වූ ජනයා බුදුවරයානන්ගේ ඒ දහම අසා සිතීමේ හැකියාව ලබා, අනිත්‍යය අනිත්‍ය ලෙසම දුකති. දුක දුකක් ලෙසම දකිති.

‘‘අනත්‌තනි අනත්‌තාති, අසුභං අසුභතද්‌දසුං,

සම්‌මාදිට්‌ඨිසමාදානා, සබ්‌බං දුක්‌ඛං උපච්‌චගු’’න්‌ති.

අනාත්මය අනාත්මය ලෙසම දකිති. අශුභ වූ දෙය අශුභ ලෙහම දකිති. මෙසේ සමාදන් වූ සම්‍යක් දෘෂ්ධියෙන් යුතු වූ ඔවුහු සියළු දුක්ඛයන් ඉක්මවා යති. (පටිසමිභිදා මග්ග පාලිය)

නමෝ තස්ස භගවතො අරහතෝ සමිමා සමිබුද්ධස්ස!

ප්‍රිය මිතුරනේ, මේ ලියා දැක්වීමට සූදානමි වන්නේ මම බිලොගයේ අතිශයම වැදගත් වන්නා වූ ලිපි පෙළක් යැයි කිවහොත් එය ඉතාමත් නිවැරදි වනු ඇත. සමිබුද්ධ සාසනය විරාජමානව පවතින්නා වූ මෙබදු යුගයක පුන්‍යවත්කයෙක් ලෙස මෙළොව උපන් ඔබ ඒ සාසනයෙන් නෙලා ගත යුතු උපරිම ඵලය වන්නේ නිර්වාණයයි. දාන මාන කිරිමි, ආමිස පුජා ආදිය බුද්ධ සාසනයන් නැති කවර කලක දී වුවද කල හැක. එසේ වුවත් නිර්වාණය සාක්ෂාත් කල හැකි වන්නේ ශ්‍රී සමිබුද්ධ සාසනයක් ස්ථාපිතව පවතින්නා වූ මෙබදු යුගයක දී පමණි.

නිර්වාණය සාක්ෂාත් නොකරන්නා වූ භවයෙන් භවයට දුව යන්නා වූ සොහොන් බිමි තර කරන්නා වූ පෘතග්ජනයාට අනනත වූ කාල නිර්ණයක් නැත්තා වූ, ඉදිරි අනාගතයේ දී විදින්නට සිදුවන දුක්ඛයේ නිමාවක්ද නැත. තිරිසන්ව, ප්‍රේතා දී දුක්ඛිත සත්ත්ව කොටිඨාශයන්ව, නිරයේ නිරිසතුන්ව ඉපිද එසේම අසුර නිකාය ආදී දුක්ඛිත උප්පති භවයන් ලැබ ඒක් එක් පුද්ගලයෙකුට ම විදින්නට සිදුවන දුකඛය හා සසඳා බැලිමේ දී මේ ලත් මිනිස් භවයේ අන් කිසිවක් නොකොට නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරිමටම වැය කලද එය ඉතා අගනේය.

එසේ වුවත් ඒකාන්ත වශයන්ම දුක්ඛ සහගත වූ දුකක්ම ගෙන දෙන්නා වූ දුක්ඛිත දේ කෙරෙහි මිනිසුන්ගේ සිතුවිලි විපරීත වී විපර්‍යාස වී ඇත. දුක් සහගත දේ මිනිසුන් එම නිසා දකිනුයේ දුකක් ගෙන දෙන්නක් ලෙස නොව සැපක් ඇති කර දෙන්නක් ලෙසය. මෙසේ දුක් සහගත දේ ගැන ප්‍රඥාවෙන් මද මිනිසුන් විපරීත සංඥාවන් ඇතිකර ගනිති. විපරීත සිතුවිලි ඇතිකර ගනිති. විපරීත දෘෂ්ඨින් දැකිමි ඇතිකර ගනිති. ඒවා ඇති සැටියෙන් නිවැරදි ලෙස නොදකිති. ඒවා කෙරෙ සමිමා දිටිඨිය ඇති කර නොගනිති.

අනිත්‍ය වූ දේ ගැනත් දුෂ්ප්‍රාඥ වූ සත්ත්වයො විපරීත වූ සංඥා ඇති කර ගනිති. ඒවා නිත්‍යයැයි ගනිති. විපරීත සිතුවිලි ඇතිකර ගනිති. විපරීත වූ දැකිමි ඇතිකර ගනිති.

අනාත්ම වූ දෑ කෙරෙහිත් සත්ත්වයො විපරීත සංඥා ඇතිකර ගනිති. විරීත සිතුවිලි ඇතිකර ගනිති. විපරීත වූ දැකිමි ඇතිකර ගනිති.

අසුභ වූ පිළිකුල් සහගත වූ දෑ කෙරෙහිත් සත්ත්වයො විපරීත සංඥා ඇතිකර ගනිති. විපරීත වූ සිතුවිල ඇතිකර ගනිති. විපරීත වූ දැකිමි ඇතිකර ගනිති. මේ විපරීත. සංඥාවන්, විපරීත සිතුවිලි, විපරීත දැකිමි ඇති සත්ත්වයින් ඒ විපරීත තත්ව නිසාම භවයෙන් භවයට යති. දුකින් දුකටම පත් වෙති. සංසාරයෙන් නොමිදෙති. අංසංඛ්‍ය ගනන් ගණනින් ප්‍රමාණ කල නොහැකි කාලයක් මුලුල්ලේ ලොවිතුරා බුදුවරයාණන්වහන්සේලා සමතිස් පාරමි ධර්මයන් රැස්කර සත්ත්වයින්ට චතුරාර්‍ය සත්‍යය දේශනා කරනුයෙ ඔවුන් තුල වන්නා වූ මෙම විපරීත තත්වයන් දුරුකොට සමිමා දිටිඨිය ඇති කිරීම පිණිසයි.

ඒ ධර්මය අසා සමිමා දිටිඨිය ඇති කර ගන්නෝ ඒ අනිත්‍ය වූත්, දුක්ඛ වූත්, අනාත්ම වූත්, අශුභ වූත් දෑ  ඒ ආකාරයෙන්ම දැන විපරීත තත්වයන් දුරුකොට පරම ශාන්තවූත් ප්‍රනීත වූත් ක්ෂේම වූත් නිර්වණය ස්පර්ශ කරති. අන් සත්ත්වයෝ දුකම අනුභව කරමින් භවයෙන් භවයට යති.

එක් සමිමාසමිබුදු උතුමෙක් නොව ලක්ෂයක් බුදු වරයානන් වහන්සේලා දිකට ලක්ෂ වරක් එතුමන් වහන්සේලා ගේ සාමුක්ඛංසික දේශනයෙන් ධර්මය දේශනා කලද, නිවන් යන්නට අකමැති සත්ත්වයින් නිවන් යන්නේ නැත. නිවන් යෑමට සැනසීමක් දැකිමට අවශ්‍ය වන්නේ දුක තරමකට හෝ දන්නා දුක තරමකට හො හදුනනා අයෙකුට පමණි. තමා පිඩාවට පත්වී ඇති බව තමා දුකට දොමිනසට පත්ව ඇති බව තෙරුමි යන්නාවූ ප්‍රඥයන්ට පමනි. ප්‍රිය වූත් සාත වූත් සිත් ඇද බැද තබන්නා වූත් ආශ්වාද ජනක වූත් සෑම සියළු දෙයක් තුලින්ම දුකක් ගෙන දෙන බව තරමටක හෝ තේරුමි ගත හැකි නුවනැතියන්ට පමණි. එබදු නුවනැතියා මේ පංචස්කන්ධ ලෝකය තුල ඇති සියළු ධර්මයන් හාරාවුස්සමින් නිත්‍ය වූත්, සුඛ වුත්, ආත්මිය වූත්, සුභ වූත් දෑ සොයනු ලබනවා. සැබවින්ම එසේ සොන්නාවූ ඔහුට මේ සංස්කාරයන් තුල නිත්‍ය වුත්, සුඛ වුත් ආත්මිය වූත්, සුභ වූත් එකදු මාත්‍රයකදු නැති බවට විදර්ශනාව පහල වෙනවා. විදර්ශනා භාවනාව වන්නේ මේ විපල්ලාස සංඥාවන් ඉවත් කරමින් මේ සංස්කාරයන්ගේ වන්නා වූ යථා ස්වරූපය සොයා ගැනීමයි. සැබවින්ම දුකක් වු දේ ඔහු දුකක් වශයෙන්ම දැක ගන්නවා, අනිත්‍ය වු දේ ඔහු අනිත්‍ය වහයෙන්ම දැක ගන්නාවා, අතාන්ම වු දේ ඔහු අනාත්ම වශයෙන්ම දැක ගන්නවා. අශුභ වු දේ ඔහු අසුභ වශයෙන්ම දැක ගන්නවා. එබදු ඔහු තුල සම්‍යක් දාෂ්ඨිය ඇති වනවා. එයින් දිටිඨි විප්ලාසය නැතිවනවා. ඇත්ත ඇති සැටියෙන් දකිනා ඔහු තුල ඇති චිත්ත විපල්ලාසයන් නැතිවී යනවා. ඔහු තුල ඒ ඒ දෑ ගැන තිබු වැරදි සංඥාවන් නැතිවී යනවා.  එබදු නුවනිතියෙකු තුල මේ දුකින් මිදීමේ අවශ්‍යතාවය ඇතිවනවා. සැබෑ සුඛය දැකිමේ අවශතාවය ඇති වනවා. එබදු නුවනැතියන්ට, ප්‍රඥාවන්තයන්ටයි බුදුවරයාණන්වහන්සේලා සතර මාර්ගය, සතර ඵලය නිර්වාණය යන නවලෝකොත්තර ධර්මය දේශනා කරනුයේ. ඒ අනුව පිළිපැද විදසුන් භාවනා වඩා ධමිමානු ධමිම ප්‍රතිපදාව පිලිපදින්නා වූ ඔහු බුද්ධ සාසනයේ සාර ඵලය නෙලා ගනු ලබනවා. එවන් ඔහුට ආලෝකය උපදිනවා. නුවනැස උපදිනවා.  

භාග්‍යවතුන් වහන්සේලා භවගාමී සසර රැදී සිටිමට කැමැත්තෙන් පසුවන්නා වූ, අන් සත්ත්වයින් කෙරේ අනුකමිපාවෙන් ද ඔවුන් සුවපත් වනු පිනිස දේශනා කල ධර්මයන්ද බොහො ඇත. ඒ ඔවුන් ද කෙදිනක හෝ නිවනම ස්පර්ශ කෙ‍රේය යන අභිලාශයෙනි.  නිවන් යෑමට කැමැත්තෝ නිවනම සොයත්වා. ඔවුන් වෙනුවෙන් මාර්ගය විවරව ඇත.

කෙසේ වෙතත් අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම සංඛ්‍යාත ධර්ම දෙශනා ඇසීමට මිනිසුන්ගේ එපමණ කැමැත්තක් නැත. එබැවින් මෙම ලිපි පෙල සකස් කිරීමේ දී උපාය කෞෂල්‍යය ලෙස භාවිතා කරනුයේ මිනිසු ජීවිතයේ පරම ආශ්වාදය වන “ආදරය” හා එයට ආනුශංග වන්නා වූ පරිචයයි. සැබවින්ම මෙම ලිපි පෙළ ලියා දක්වනුයේ නිර්වාණය අපෙක්ෂා කරන්නා වූ මේ සංස්කාරයන්ගේ නිස්සරණය දැකිමට කැමැති වන්නා වූ ප්‍රඥායෙක් වේ නමි ඔහුව ම අරමුණු කරමිනි. එබදු පිරිස ඇත්තේ බොහෝ ටික දෙනෙකි. රැපියලක් දෙකක් අතහැර දැමිමට ලෝභ වන පිරිස්ම බොහෝ වන කල සංසාරය අතහැර දැමිමට කැමති වන්නා වූ පිරිස ඉතාමත් අල්පය. කුමන දුකක් හෝ විදිමින් කෙතරමි දැවුනද, කෙතරමි සා පිපාසාවෙන තැවුනද, ඒ දුකම විදිමින් හෝ භවයෙන් භවයට යෑමටම කැමති පිරිස්ම වැඩිය. එසේ වුවත් එබදු පුද්ගලයින් ද තමා එසේ වුව ද සෑම දෙනාම එසේ නොවන බව තෙරුමි ගත යුතුය. ඒ තරුමි ගැණිමට ද යමිතාක් නුවනක් ඇවැසිය.  කුමක් වුවද එක් අයෙකු හෝ ඔහු තුල උපන් විපල්ලාස වූ විකෘති වූ සංඥාවන්, විත්තයන් හා දාෂ්ඨින් මර්ධනය කිරිමට මේ ලිපි පෙළ උපකාරි කර ගනී නමි එය මාගේ එකම පැතුමයි. ඔබ නිවන් කැමති වූවා හෝ නොවුවා හෝ මේ ලිපි පෙළ කියවත්වා. මෙහි ඇති කරුණු ඔබ තුල කෙදිනක හෝ නිර්වාණ ඉපදවීමට හේතුවක් වනු ඇත. බොහෝ සත්ත්වයින්ට නිර්වාණය පිණිසම මෙහි අන්තර්ගත කරුණු උපකාරී වේවා!! සකල ලෝක සත්ත්වයින්ගේම ප්‍රඥා ඇස විවර වේවා! විපරීත වූ සංඥාවන් දුරු වේවා! පරම සැනසීම වූ සියළු ධ්‍යාන සුඛ පැරයූ නිර්වාණයම සාක්ෂාත් කෙරෙත්වා!