Printfriendly

තිස් හත්වන කොටස


ඉක්බිති මගධෙශ්වර වූ සේනා සහිත වූ බිම්බිසාර රජ තෙමේ රාත්‍රියගේ ඇවෑමෙන් පසු ප්‍රණීත වූ කෑයුතු දේ අනුභව කටයුතු දේ පිළියෙල කරවා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, ස්වාමීනි, මේ සුදුසු කාලයයයි බත නිමවීයයිද, කල් දැන්වීය. එකල්හි භාග්‍යවතුන්වහන්සේ පෙරවරු හැඳ පාත්‍ර සිවුරු ගෙන සියළු පුරාණ ජටිලයන් වූ භික්ෂූන් දහසක්වූ මහත් භික්ෂු සංයා සමඟ රජගහ නුවරට වැඩිසේක. එකල්හි සක් දෙව් රජ තෙමේ මාණවක වර්ණයක් යසසේ මවා බුද්ධ ප්‍රමුඛවූ භික්ෂු සංයා ඉදිරියේ මේ ගාථාවන් කියමින් යයි.
දැමුණවූ විශේෂයෙන් මිදුනාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන් පාට ඇතිසේක. දැමුණාවූ විශේෂයෙන් මිදුනාවූ  පුරාණ ජටිලයන් හා රජගහ නුවරට වැඩිසේක.  සංසිඳුණූ විශේෂයෙන් මිදුනු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන් පාට ඇතිසේක. දැමුණාවූ විශේෂයෙන් මිදුනාවූ  පුරාණ ජටිලයන් හා රජගහ නුවරට වැඩිසේක. සසරින් එතෙරවූ විශේෂයෙන් මිදුනු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දඹරන් පාට ඇතිසේක. දැමුණාවූ විශේෂයෙන් මිදුනාවූ  පුරාණ ජටිලයන් හා රජගහ නුවරට වැඩිසේක. දසවැදෑරුම් ආර්‍යවාස ඇති, දසවැදෑරුම් කාය බල ඇති, දසවැදෑරුම් ඤාණ බල ඇති, දසවැදෑරුම් කර්ම පථ දන්නාවූ, දසවැදෑරුම් අශෛක්ෂ්යාංගයන්ගෙන් යුක්ත වූ දහසක් මහරහතුන් පිරිවර කොට ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහ නුවරට වැඩිසේක.

මිනිස්සු සක් දෙව් රජ දැක මේ තරුණ තෙම විශිෂ්ඨ වර්ණනා ඇත්තේය මේ තරුණ තෙම දැකුම් කටයුත්තේය, මේ තරුණ තෙම පැහැදීම එළවන්නේය, මේ තරුණතෙම කවරෙකුගේදැයි  කීහු. මෙසේ කී කල සක්දෙව් රජ මිනිසුන්ට මෙසේ කීයේය. යම් නුවණැති උතුමෙක් මෙලෙසින් දැමුණේද, පිරිසිඳුවූයේද, අප්‍රතිපුද්ගල වූයේද, ලෝකයෙහි අර්හත් වූයේද, යහපත් ගමන්  ඇත්තේද, මම උන්වහන්ගේ මෙහෙකරුවෙමි.

ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගධෙශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්සර රජහුගේ නිවස යම්තැනෙක්හිද එහි පැමිණිසේක. පැමිණ පනවන ලද අස්නෙහි භික්ෂු සංයා සමඟ වැඩහුන්සේක. ඉක්බිති මගධෙශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්සර රජ තෙමේ බුද්ධප්‍රමුඛ කොට ඇති භික්ෂු සංයා ප්‍රණීතවූ කෑ යුතු දෙයින්ද බුදිය යුතු දෙයින්ද සිය අතින් මනා කොට තර්පනය කරවා මනා කොට පවාරණය කරවා වළඳා නිමවූ පාත්‍රයෙන් ඉවත්කළ අත් ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ එකත්පසෙක හුන්නේය. එකත්පසෙක හුන්නාවූ මගධෙශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්සර රජ තුමාට මෙබඳු සිතක් විය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වනාහි කොහි වැඩවසනසේක්ද ගමින් නොම ඉතා දුර වූ නොම ඉතා ආසන්නවූ ගමනාගමනයට යොග්යවූ, ප්‍රයෝජන ඇති මිනිසුන්ගේ ඉදිරි ගමනට ප්‍රිය කරන්නාවූ , දහවල් සමූහයාගෙන් ගැවැසීම නොවූ, රාත්‍රියෙහි මඳවූ ශබ්ද ඇති, ඝෝෂා රහිත වූ ජනයාගේ වාත රහිත වූ, මිනිසුන්ගේ රහස් ක්‍රියාවලට යොග්යවූ, කායාදීන්ගේ විවේකයට සුදුසුවූ, යම් සෙනසුනක් වන්නේද? ඉක්බිති මගධෙශ්වර වූ සේනා ඇත්තාවූ බිම්සර රජුට මෙබඳු සිතෙක් විය. අපගේ මේ වෙළුවන උයන ගම කෙරෙන් නොම ඉතා දුර වේ. ඉතා ආසන්නයෙහිත් නොවේ, ගමනාගමනයට යොග් වේ. ප්‍රයෝජන ඇති මිනිසුන්ගේ ඉදිරි ගමනට ප්‍රිය කරන්නේ වේ. දහවල් සමූහයාගේ ගැවැසීම නොවූයේය, රාත්‍රියෙහි මඳවූ ශබ්ද ඇත්තේය, මඳ වූ ඝෝෂා ඇත්තේය, ඇතුළත හැසිරෙන ජනයාගේ ශරීර වාත රහිත වේ. මිනිසුන්ගේ රහස් ක්‍රියාවලට සුදුසු වේ. මම වෙළුවනය බුදුපාමොක් මහසඟනට දෙන්නෙම් නම් යෙහෙකැයි කියාය.

ඉක්බිති මගධෙශ්වරවූ සේනා ඇති බිම්සර රජ තෙමේ රන් කෙණ්ඩිය ගෙන, ස්වාමීනි, මම මේ වෙළුවන නම් උයන බුද්ධප්‍රමුඛ මහා සංයාට දෙමියි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියේ පැන් වත්කළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආරාමය පිළිගත්සේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මගධෙශ්වර වූ සේනා ඇති බිම්සර රජු  දැහැමි කථාවෙන් මනා කොට කරුණු දක්වා, සමාදන් කරවා, උත්සාහ වර්ධනය කරවා, සතුටු කරවා, අස්නෙන් නැගිට වැඩිසේක. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ කාරණයෙහි දැහැමි කථාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූසේක. ආරාම පිළිගැණීම අනුදනිමියි, කියායි.

එසමයෙහි වනාහි සඤ්ජය නැමැති පිරිවැජි තෙමේ දෙසිය පණහක් පිරිවැජියන් වූ මහත් පිරිවැජි පිරිසක් සමඟ රජගහ නුවර වසයි. එසමයෙහි සාරිපුත්ත, මොග්ගල්ලාන දෙදෙන සඤ්ජය නම් පිරිවැජියන් කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍යයෙහි හැසිරෙත්. ඔවුන් විසින් යමෙක් ප්‍රථම කොට නිර්වාණයට පැමිණේද හෙතෙම අනිකාට දන්වායයි කතිකාවක් කරන ලද්දීවෙයි. එකල්හි ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙමේ පෙරවරුවෙහි හැඳ පොරවා පාත්‍ර සිවුරු ගෙන රජගහ නුවරට  පිඩු පිණිස පිවිසීය. පැහැදීම එළවන්නාවූ ඉදිරි ගමනින් යුතුවද, නැවැතීමෙන් නොහොත් ආපසු ගමනින් යුතුවද, ඉදිරි බැලීමෙන් යුතුවද, ඔබ මොබ බැලීමෙන් යුතුවද, අත්පා හැකිලීමෙන් යුතුවද, අත්පා දිගුකිරිමෙන් යුතුවද, යට හෙළන ලද ඇස් ඇත්තේ, යහපත් ඉරියව්වෙන් යුක්තවූයේ  වැඩිසේක.

සාරිපුත්ත පිරිවැජි තෙමේ රජගහ නුවර පැහැදීම එළවන්නාවූ පිඩු සිගා හැසිරෙන්නාවූ ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන් දුටුයේය. දැක ඔහුට මෙබඳු සිතක් විය. ඒකාන්තයෙන් ලෝකයෙහි අරහත් වූ හෝ අරහත් මාර්ගයට පිළිපන්නාවූ හෝ යම් කෙනෙක් වෙත්ද මේ මහණ තෙම ඔවුන් අතරින් එක්තරා කෙනෙක. මම මේ මහණ වෙත ගොස් ඇවත්නි, නුඹවහන්සේ කවරෙකු උදෙසා පැවැදි වූයෙහිද? නුඹ වහන්සේගේ ශාස්තෲන් වහන්සේ කවරෙක් හෝ වෙහිද? නුඹ වහන්සේ කවරක්හුගේ ධර්මයක් හෝ රුචිකෙරෙහිදැයි විචාරන්නෙම් නම් යෙහෙකැයි කියාය,

එකල්හි සාරිපුත්ත පිරිවැජිහට මෙබඳු සිතෙක් විය. මේ මහණහු විචාරන්ට කල් නොවේමය. ඇතුළු ගමට පිවිසියේ පිඩු සිගා හැසිරේ. මම මේ මහණ පසුපස්සෙන් ලුහුබැඳ යන්නෙම් නම් යෙහෙක. එකල්හි ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙමේ රජගහ නුවර පිඩු සිගා හැසිර පිඩු සිගාගෙන ආපසු ගියේය.  එකල්හි සාරිපුත්ත පිරිවැජි තෙමේ  අස්සජි තෙර තෙමේ යම් තැනෙක්හිද එහි පැමිණියේය. පැමිණ ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන් සමඟ සතුටු විය. සතුටු විය යුතුවූ සිහි කටයුතු වූ කථා කොට නිමවා එකත්පසෙක සිටියේය. එකත්පසෙක සිටියාවූ සාරිපුත්ත පිරිවැජි තෙමේ ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙරුන්ට මෙසේ කීය. ඇවැත්නි, ඔබ වහන්සේගේ ඉන්ද්‍රියෝ වෙසෙසින් පැහැදුනෝය, පිරිසිඳු වූ සිරුරු පැහැය නිර්මල වේ, ඇවැත්නි, නුඹ වහන්සේ කවරෙකු උදෙසා පැවිදි වූයෙහිද? නුඹ වහන්ගේ ශාස්තෲන් වහන්සේ කවරෙක්හෝ වෙහිද? කවරෙකුගේ ධර්මය හෝ නුඹ වහන්සේ රුචි කරන්නේ හෝ වෙහිද?

ඇවැත්නි, ශාක් පුත්‍රවූ ශාක් කුලයෙන් නික්ම පැවිදිවූ මහා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් ඇත. මම භාග්‍යවතුන් උදෙසා පැවිදිවූයෙමි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ ශාස්තෲන් වහන්සේ වේ. මම ශාස්තෲන් වහන්සේගේ ධර්මයද රුචි කෙරෙමියි, කීය. ආයුෂ්මත්හුගේ ශාස්තෲන් වහන්සේ කුමනවාදීද? කුමක් කියනසේක්ද?  ඇවැත්නි, මම වනාහි නවකයෙක්මි. පැවිදි වූ නොබෝ කල් ඇත්තේ වෙමි. මේ ධර්ම විනයට අලුත පැමිණයෙමි. මම නුඹට ධර්මය විස්තර වශයෙන් දෙසන්ට නොහැකි වෙමි. එතෙකුදුවුවත් නුඹට සැකෙවින් අර්ථය කියමි.

ඉක්බිති සාරීපුත්ත පිරිවැජි තෙමේ ඇවැත් අස්සජි තෙරුන්ට මෙසේ කීය. ඇවැත්නි, ස්වල්ප කොට හෝ බොහෝ කොට හෝ වදාරනු මැනවි. මට අර්ථයම වදාරනු මැනවි. මට අර්ථයෙන්ම වැඩෙක් වේ. බොහෝ වචනවලින් ප්‍රයෝජන කිමැ?යි කියේය. එකල්හි ආයුෂ්මත් අස්සජි තෙර තෙමේ සාරිපුත්ත පිරිවැජිහට මේ ධර්ම ක්‍රමය කීය.

යම් ධර්ම කෙනෙක් හේතුවෙන් උපන්නහුද හේතූන් තථාගත තෙමේ වදාළේය, ඔවුන්ගේ යම් නිරෝධයක් වේද එයද වදාසේක. මහා ශ්‍රමණ තෙමේ මෙබඳු වාද ඇත්තේය.  ඉක්බිති සාරිපුත්ත පිරිවැජිහට මේ ධර්ම ක්‍රමය අසා පහවූ රාගාදී රජස් ඇති, පහ වූ කෙළෙස් මල ඇති යම්කිසිවක් හටගැනීම් ස්වභාව කොට ඇත්තේද, සියල්ල නිරුද්ධ වීම ස්වභාව කොට ඇතැයි , සොතාපත්ති මග්ග ඤාණය උපන්නේය. ඉදින් මෙපමණක් වුවත් එයම ධර්මය වේ. බොහෝ දෙනා විසින් කල්ප නහුතයන්හිද නොදුටු, ඉක්මවා ගිය, ශොක රහිත වූ නිර්වාණ පදය අවබෝධ කළසේක.

ඉක්බිති ශාරීපුත්ත පරිබ්බ්‍රාජක තෙමේ මොග්ගල්ලාන පරිබ්බ්‍රාජක තෙමේ යම්තැනෙක්හිද එහි පැමිණියේය. මොග්ගල්ලාන පරිබ්බ්‍රාජක එන්නාවූ ශාරීපුත්ත පරිබ්බ්‍රාජක දුරදීම දුටුවේය. දැක ශාරිපුත්ත පරිබ්බ්‍රාජකයාට මෙසේ කීය.  ඇවැත්නි, නුඹගේ ඉන්ද්‍රියෝ වෙසෙසින් පැහැදුනෝය, සිරුර පැහැය, වෙසෙසින් සුද්ධවේ, නිර්මල වේ, ඇවැත්නි, කිමෙක්ද? නිවන අවබෝධ කළෙහිද? ඇවැත්නි, එසේය  නිවන් අවබෝධ කළෙමියි  ඇවැත්නි, කෙසේ නම් නුඹ නිවන් අවබෝධ කළෙහිද? එකල්හි සාරිපුත්ත තෙමේ සිදුවු සියල්ල ඒ අයුරෙන් මොග්ගල්ලාන පරිබ්‍රාජක වෙත සැල කලේය.

එකල්හි මොග්ගල්ලාන පිරිවැජි තෙමේ සාරිපුත්ත පිරිවැජියන්ට මෙසේ කීය. ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයට යමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෲන් වහන්සේය. ඇවැත්නි දෙසිය පණහක් පිරිවැජියෝ අප නිසා අප බලමින් මෙහි වෙසෙත්. ඔවුන්ද පළමු කොට බලමු. ඔවුහු යම් පරිද්දෙකින් සිතන්නහුද එසේ කරමු. ඉක්බිති සාරිපුත්ත මුගලන් දෙදෙන පිරිවැජියෝ යම්තැනක්හිද එහි පැමිණියෝය. පැමිණ පිරිවැජියන්ට මෙසේ කීය. ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සමීපයට යමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෲන් වහන්සේය. අපි ආයුෂ්මතුන් නිසා ආයුෂ්මතුන් බලමින් මෙහි වෙසෙමු. ඉදින් ආයුෂ්මත්හු මහා ශ්‍රමණයන් කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍යාවෙහි හැසිරෙන්නෝද, අපි සියල්ලෝම මහා ශ්‍රමණයන් කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍යාවෙහි හැසිරෙන්නෙමුයයි , පිරිවැජියෝ කීහ.

එකල්හි සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලාන දෙදෙන සඤ්ජය පිරිවැජි තෙමේ යම්තැනෙක්හිද එහි පැමිණියාහුය. පැමිණ, සඤ්ජය පිරිවැජියන්ට මෙසේ කීහු. ඇවැත්නි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයට යමු. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපගේ ශාස්තෲන් වහන්සේය. ඇවැත්නි, කම් නැත නොයව්. අපි තුන් දෙනම ගණයා පරිහරනය කරන්නෙමු. දෙවැනි වරද, තෙවැනි වරද සැරියුත් මුගලන් දෙදෙන සඤ්ජය පිරිවැජියන්ට මෙසේ කීය.

ඉක්බිති සාරිපුත්තමොග්ගල්ලාන දෙදෙන දෙසිය පණහක් පිරිවැජියන් ගෙන වේළුවනාරාමය යම්තැනෙක්හිද එහි පැමිණියාහුය. සඤ්ජය පිරිවැජියාගේ මුවින් එහිම උණු ලේ උඩට නැග්ගේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එන්නාවූ සාරිපුත්තමොග්ගල්ලාන දෙදෙන දුරදීම දුටුසේක. දැක භික්ෂූන් ඇමතූසේක.

කොලිත උපතිස්ස යන මේ යාළුවෝ දෙදෙන එත්. මේ දෙදෙන මාහට අග්‍ර වූ සොඳුරු යුග්මයක්වූ ශ්‍රාවක දෙදෙනෙක් වන්නේය. ඉක්බිති ගැඹුරු නුවණට විෂය වූ එයට වඩා ශ්‍රේෂඨ දෙයක් නැති නිර්වාණයෙහි මිදුනාවූ සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලාන යන දෙදෙන වේළුවනයට නොපැමිණි කල්හිම ශාස්තෲන් වහන්සේ මෙසේ ප්‍රකාශ කළසේක.  කොලිතද උපතිස්සද යන මේ යහළුවෝ දෙදෙන පැමිණෙත්. මේ තෙමේ මාහට අග්‍ර සොඳුරු යුග්මයක් වූ ශ්‍රාවක යුග්මයක් වන්නේය
එකල්හි සාරිපුත්තමොග්ගල්ලාන දෙදෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම්තැනෙකහිද එහි පැමිණියාහුය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාදයන්හි හිසින් වැටී භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙසේ කීහ. ස්වාමීනි, අපි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැවිදි බව ලබන්නෙමු, උපසම්පදාව ලබන්නෙමු. එව් ධර්මය මනාකොට දේශනා කරන ලද්දේය, මනා කොට  මුළුමනින්  දුක් කෙළවර කිරීම පිණිස බ්‍රහ්මචර්‍යායෙහි හැසිරෙවුයයි , වදාළසේක. එයම එම ආයුෂ්මත්වරුන්ට උපසම්පදාව විය.

එකල්හි මගධ දනවුවැසි ප්‍රකට වූ කුල පුත්හු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍යාවෙහි හැසිරෙත්. එය මිනිස්සු ළාමක කොට සිතත්. රහත් බවෙහි දොස් පහළ කෙරෙත්. ශ්‍රමණ ගෞතම තෙම අපුත්‍රකභාවය පිණිස පිළිපදින්නේය. ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ වැන්දඹුබැව් පිණිස පිළිපදින්නේය. ශ්‍රමණ ගෞතම තෙමේ කුල නැසීම පිණිස පිළිපදින්නේය. දැන් ඔහු විසින් දහසක් ජටිලයන් පැවිදි කරන ලදී. මේ සඤ්ජය පිරිවැජියන් අයත් දෙසිය පණහක් පරිබ්‍රාජකයෝ පැවිදි කරන ලදහ. ප්‍රකට ප්‍රකට වූ මේ මගධ දනවු වැසි කුල පුත්‍රයෝද ශ්‍රමණ ගෞතමයා කෙරෙහි බ්‍රහ්මචර්‍යාහි හැසිරේ. තවද භික්ෂූන් දැක මේ ගාථාවෙන් චෝදනා කෙරෙත්. මහාශ්‍රමණ තෙම මගධ දනවු වැසියන්ගේ ගිරිබ්බවි නම් නුවරට වැඩිසේක. සඤ්ජය පරිබ්‍රාජකයන් අයත්වූ සියල්ලන්ගෙන් ගොස් දැන් කවරෙක්හු ගෙන යන්නේද?

භික්ෂූහු ළාමක කොට සිතන්නාවූ ගරහන්නාවූ දෝස ප්‍රකාශ කරන්නාවූ මිනිසුන්ගේ කථාව ඇසුවෝය. එකල භික්ෂූහු බුදුරජාණන් වහන්සේට මේ කරුණ සැල කළාහුය. මහණෙනි, ඒ කථා හඩ වැඩිකලක් නොපවතින්නේය සතියක්ම පවතින්නේය. සතියගෙවී යාමෙන් පසු අතුරුදහන් වන්නේය. එසේ වී නම් යම්කෙනෙක් තොපට එම ගාථාවෙන් චෝදනා කෙරේද. ඔබළා මෙම ගාථාවෙන් ඔවුන්ට චෝදනාකරවු.

මහත් වීර්‍ය ඇති තථාගත වරයෝ ඒකාන්තයෙන් හික්මිය හැකි ජනයා සගමොක් සැපයට පමුණුවත්. එසේ ධර්මයෙන් පමුණුවන කල්හි තතු දන්නන්ගේ කවර දොස් පහළ කරීමක් වේද?

එකල්හි මිනිස්සු භික්ෂූන් දැක  ගාථාවෙන් චෝදනා කෙරෙත්. භික්ෂූහු ඒ මිනිසුන්ට  භාග්‍යවතුන්වහන්සේ දෙසූ ගාථාවෙන් පෙරලා චෝදනා කරත්.

මිනිස්සු ශ්‍රමණ ශාක්යපුත්‍රයෝ ධර්මයෙන් පමුණුවත්ලු. අධර්මයෙන් නොපමුණුවත්ලු. යයි මෙසේ කියන්නට විය. කථා හඩ සතියක්ම විය සතියගේ ඇවෑමෙන් අතුරුදහන් විය.
( සැරියුත්මුගලන් පැවිද්ද නිමි. )

0 අදහස් හා විමසීමි:

Post a Comment

ආරභථ නික්ඛමත - යුඤ්ජච බුද්ධ සාසනේ
ධුනාථ මච්චුනො සෙනං - නාලාගාරං ච කුඤ්ජරො

අරමිභ කරන්න
නික්මෙන්න
බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පුරමින් යෙදෙන්න
ඇතා බටවන‍ය පොඩි කරන්නාක් මෙන්
මාර සේනාව මඩින්න!!!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...